LED-экран ба, әлде проектор ма: залға нені таңдау керек

Акт залындағы, конференц-залдағы немесе мәжіліс залындағы проектор — үйреншікті шешім, әрі ол жарықдиодты экрандар пайда болғаннан кейін нашар шешімге айналған жоқ. Ол міндеттердің тар шеңберіне арналған шешімге айналды. Проектор мен LED-экранның арасындағы айырмашылық «заманауилықта» емес, бірнеше қарапайым физикалық нәрседе: кескін немен жасалады, залда қанша жарық бар және үш жыл жұмыстан кейін құрылғыға не болады.

Төменде — бір нұсқаны бәріне дұрыс деп жариялауға тырыспай, тармақтап салыстыру.

Залдағы жарық

Проектор шағылысқан жарықпен сурет салады: сәуле полотноға түседі, полотно оны залға шашыратады. Кез келген бөгде жарық — терезелер, люстралар, сахналық құйылым — суретпен қосылып, қара түсті ағартады. Сондықтан проекторға қараңғылату керек: зал неғұрлым жарық болса, кескін соғұрлым бозғылт.

LED-экран өзі жарық шығарады. Әр пиксель — көз, әрі сыртқы жарық оған дерлік әсер етпейді. Біздің каталог бойынша ішкі модельдер модульдік серияларда 350–550 кд/м², 500 × 1000 мм кабинеттерде 900–1000 кд/м² береді. Біріншісі залдың кәдімгі жарықтандыруында, екіншісі панорамалық терезелер мен күндізгі іс-шараларда жетеді.

Практикалық салдары қарапайым: проектор үшін залдағы жарық сөндіріледі, экран үшін — жоқ. Мектеп сап түзеуі, ата-аналар жиналысы, жазбасы бар конференция немесе күндізгі банкет үшін бұл шешуші тармақ. Holiday Inn Almaty қонақ үйінің конференц-залына экранды дәл сол себепті қойды: іскерлік кездесулер қараңғыда өткізілмейді.

Контраст және қара түс

Проекциялық полотнодағы қара түс — бұл сәуленің болмауы, яғни ағымдағы жарықтандырудағы полотноның өз түсі. Белгілі бір деңгейден төмен ол түспейді.

Жарықдиодты экрандағы қара түс — бұл сөндірілген диод. Диодтардың арасында қара маска тұр, сондықтан сурет жарық үй-жайда да контрастты көрінеді. Айырмашылық әсіресе қараңғы кадрларда, титрлерде және қара фондағы графикада байқалады — яғни сахнада және презентацияларда жиі көрсетілетін нәрсенің дәл өзінде.

Өлшем, пропорция және пішін

Проектор геометриямен шектелген: үлкен диагональ алу үшін объективтен полотноға дейінгі қашықтық не қысқа фокусты оптика керек, ал сурет әрдайым тіктөртбұрышты және стандартты пропорцияда.

Экран модульдер мен кабинеттерден жиналады, сондықтан:

• өлшемді проекция қашықтығының есебі емес, ойық белгілейді;
• пропорциясы кез келген — сахнаның 8 × 3 м кең артқы қабырғасы да классикалық тіктөртбұрыш сияқты қалыпты;
• пішінді қабырға бойымен, ал икемді модульдермен — баған не толқын бойымен жүргізуге болады;
• мониторлардан құралған бейнеқабырғадан айырмашылығы — панельдер арасында тігіс жоқ.

Талдықорғандағы І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында біз P3 қадамды жалпы ауданы 100 м² экрандар жинадық — мұндай ауданды проектор тек қараңғылату мен залдың тереңдігі есебінен ғана жабады.

Қызмет мерзімі және шығын материалдары

Проектордың шығын материалы — жарық көзі: ол деградацияға ұшырайды және белгілі бір сәтте ауыстыруды талап етеді, ал онымен бірге — сүзгілерді тазалауды не ауыстыруды. Бұл — қайталанып тұратын жоспарлы шығындар.

Жарықдиодты экранда шығын материалдары жоқ. Диодтардың ресурсы — 50 000–100 000 сағат; біздің каталогтың көше және тор модельдерінің паспортында тәулік бойы жұмыс кезінде 100 000 сағат тұр. Осы уақыт ішінде жарықтық бірте-бірте төмендейді, бірақ «шам бітті» деген үзіліс болмайды.

Жөндеуге жарамдылық басқаша ұйымдастырылған: модуль, қуат блогы не қабылдау картасы істен шықса, құрылғы түгелдей емес, дәл сол бөлшек ауыстырылады. Модуль магниттермен алдынан алынады, экран қабырғада қала береді. Әр жеткізілім бойынша бөлшектер қорын Алматыдағы қоймада ұстаймыз, кепілдік — модельге қарай 2–5 жыл.

Шу және жылу

Проектор желдеткішпен салқындатылады, әрі тыныш залда ол естіледі — әсіресе ол әдетте ілінетін артқы қатарларда.

Ішкі жарықдиодты модельдер желдеткішсіз жұмыс істейді: жылу алюминий корпус арқылы шығады. Бұл дыбыс жазылатын залдар, студиялар және бейнебайланысы бар мәжіліс залдары үшін маңызды. Каталогтың барлық ішкі модельдеріндегі 3840 Гц-тен басталатын жаңару жиілігі экранның камераға жолақсыз әрі жыпылықтаусыз түсетінін білдіреді — Астанадағы «Еуразия» телестудиясында экран дәл кадрда тұр.

Монтаж және залдың тереңдігі

Проектор залдың көлемін алады: проекция қашықтығы, кронштейн, кабель трассасы керек, ал полотноның алдында — бос жарық конусы. Экранның алдына шыққан адам осы конусқа түседі: суреттің бір бөлігі баяндамашының арқасында қалады, ал өзі сәуледен көзі шағылысады. Сахна үшін бұл — тұрақты мәселе.

Экран қабырға жазықтығында ілініп тұрады, конструкцияның тереңдігі — модельге қарай 36-дан 90 мм-ге дейін, оған қоса қаңқа. Ештеңе жабылмайды, баяндамашы тығыз тұра алады. Оның есесіне өз талаптары пайда болады: қабырғаның көтергіштік қабілеті не қаңқа, қуат пен әлсіз ток тарту, шаршы метрге 30–60 кг салмақ.

Иелену құны

Мұнда шыншыл жауап мынадай: LED-экранды сатып алу сол диагональдағы проекторды сатып алудан қымбат, әрі бұл — проектордың пайдасына айтылатын басты дәлел. Бірақ салыстыруды алғашқы сатып алу бойынша емес, бүкіл қызмет мерзімі бойынша жүргізген жөн. Есепке кіретіндер:

• проектордың жарық көзі мен сүзгілерін ауыстыру — мезгіл-мезгіл, бүкіл пайдалану мерзімінде;
• полотно, залды қараңғылату, кейде жарықтандыруды қайта жасау;
• тұтыну: ішкі экранда орташа 320 Вт/м² және шыңында 800 Вт/м² — үлкен экранда бұл электр қуаты шотындағы елеулі сан, проекторда тұтыну азырақ;
• жөндеу: экранда — модульді ауыстыру, проекторда — құрылғыға түгелдей сервис;
• жабдықтың сапта тұратын мерзімі.

Қорытынды әмбебап емес: экранның кіру бағасы жоғары, пайдалану шығындары төмен, проекторда керісінше. Қайсысы тиімді екені жабдықтың жылына шын мәнінде қанша сағат жұмыс істейтініне байланысты.

Проектор объективті түрде қай жерде орындырақ

• Сирек өтетін іс-шаралар. Жылына бірнеше рет қосылатын зал экранды ресурсымен де, қызмет көрсетуден үнемдеумен де өтемейді.
• Шектеулі бюджеттегі өте үлкен диагональ. Егер қабырғаны түгел жабу керек болса, ал мұндай экран ауданына ақша жоқ болса, проектор өлшемді арзанырақ береді — қараңғылату есебінен.
• Табиғатынан қараңғыланған зал. Кинозал, планетарий, терезесіз дәрісхана: онда проекторға арналған жағдай онсыз да жасалған.
• Уақытша алаң. Егер бір жылдан кейін бәрі көшетін болса, қабырғадағы күрделі конструкцияның қажеті жоқ. Бір реттік іс-шараға экранды жалға алған оңайырақ — монтажымен және алаңдағы техникпен бірге.

LED-экран қай жерде ұтады

• Мектептің немесе жоғары оқу орнының акт залы. Жарық қосулы, сахнада адамдар, бағдарлама күні бойы жүреді: сап түзеу, сабақ, концерт, жиналыс. Типтік міндеттер мен оларға таңдалған қадамдар мектептерге арналған шешімдер бетінде талданған; нысандардан — KIS жеке мектебінің акт залы және І. Жансүгіров атындағы №130 гимназия.
• Мәжіліс залы және конференц-зал. Экран үлкен монитор сияқты қосылады, жарықты сөндірудің қажеті жоқ, баяндамашы сәулеге түспейді.
• Студиялар мен ситуациялық орталықтар. 3840 Гц-тен басталатын жиілік, желдеткіштердің болмауы, кадрдағы тұрақты сурет.
• Терезелері бар жарық үй-жайлар. Фойе, атриум, сауда залы — проектор жай ғана оқылмайтын жерлер.
• Күнделікті жұмыс. Жылына сағат саны неғұрлым көп болса, ресурс пен шығын материалдарының болмауы соғұрлым күштірек әсер етеді.

Қалай шешу керек

Төрт сұраққа жауап беріңіз — таңдау әдетте өзі анықталады:

1. Іс-шаралар кезінде залдағы жарықты сөндіруге бола ма? Болмаса — экран.
2. Жабдық жылына шын мәнінде қанша сағат жұмыс істейді? Ондаған болса — проектор, жүздеген және одан көп болса — экран.
3. Адамдар кескіннің алдына шыға ма? Иә болса, проектордың конусы әрдайым кедергі келтіреді.
4. Шаршы метрге 30–60 кг көтеретін қабырға бар ма және қуатты қайдан тартуға болады?

Залдың фотосын, қабырға не ойық өлшемдерін және бірінші қатарға дейінгі қашықтықты жіберіңіз, нені және қаншалықты жиі көрсететініңізді айтыңыз. Экранды калькуляторда қадамы мен өлшемі бойынша бірнеше нұсқада есептейміз — және сіздің жағдайыңызда проектор жеткілікті болса, оны шыншылдықпен айтамыз.